RSS Feed

Monthly Archives: June 2012

Greek elections: A brief assessment

Posted on

To my mind, Sunday’s elections result reveals three things:

  • The strong impact of the fear imposed on Greeks of a Grexit  by local and international media. See also my opinion regarding Grexit here 
  •  The responsibility  of the Greek Communist Party that refused to compromise and form a powerful left with Syriza
  • The fear and frustration of Greeks at the lack of effective immigration policies exploited by the effective propaganda of Golden Dawn who garnered a stunningly high percentage of total votes.

The dominant word above is fear.

Fear factor, in times of political turmoil, like in the Greek case, appears to be catalytic.

Propagandists from media and political parties are perfectly aware of that- needless to say more- we witnessed it the last days (Bild, Financial Times Deutschland articles and so on..)

Syriza won’t eventually form a coalition government with Nea Dimokratia and Pasok, as it has been obvious so far.

I fully agree and I explain myself with an example from recent Greek history:

In the second rerun of 1989 elections on the 5th of November, (the first run was held in June), the Greek Communist Party and Synaspismos (part of today’s Syriza) finally formed a coalition government with Nea Dimokratia and Pasok.

Consequently, there was a major break up of Greek Communist party youth and a great wave of disappointment as a result of that move.

What has to be kept in mind is that the prolongation of the Greek slow economic death with the rise of Nea Dimokratia and its allies to power isn’t equivalent to a solution to the Greek problem at all.

The coalition government, between Nea Dimokratia and Pasok to start with, leading the new “Titanic”, will I am afraid implement dead end European financial policies obediently.

The domino effect for the other “PIIGS” and Eurozone might not be avoided.

However, if Syriza handles the situations properly and becomes a strong oppositional poll, the significant rise of the Left is on the way.

If not, fascism will play its’ extremely harmful part in the Greek society: An unprecedented assault will be launched on journalists, leftists, immigrants..

Although it has already begun..

In the 300 movie, (despite the fact that I am not a fan of it), there’s a scene in which  Theron, a fictional corrupted Spartan politician takes advantage of Leonidas absence and approaches sexually Queen Gorgo (Leonidas’ wife) supposedly in exchange for his help in persuading the Spartan council to send reinforcements to Leonidas.

For her husband’s sake, Queen Gorgo submits herself to him.

Theron then tells her:  “What did you expect? It will be long and it will be painful..”

I would say the same for Greece..

NOTE: Before Sunday’s elections, Jon Henley of Guardian asked many of the people he  had met (me included) during the past 10 days or so in Greece to send him their reaction to the elections results. You can find my part here as well as many other interesting views.

Also, I would highly recommend that you follow this link in order to read some really interesting human stories from Henley during his stay in Greece.


The rise of the Greek Left: The “ghost” that lies above Europe?

Posted on

Yesterday, the German Financial Times called Greeks to cast their vote in favour of pro-bailout conservative Nea Dimocratia,  in an unprecendeted bold op-ed article with the title “Resist to the Demagogue” referring to the leader of Syriza,  Alexis Tsipras.  If you have a strong stomach, read  here for more.

According to Sun Tzu, all warfare is based on deception. He’s so right.

Without exaggerating at all, we’re in a state of war- all dirty tricks and manipulation through fear now take place.

And it is effective. To some extent though.

Just step back a little and think about this: Syriza’s rise equals to “Grexit”, return to drachma and destruction or the rabbit hole is much deeper than we can possibly imagine?

The answer is that the rabbit hole is so deep beyond our thinking, but like Alice in Wonderland, we have the key to the locked doors we will decide to open.

Here’s some food for thought for all of us: According to Deutsche bank FX strategists, concerning the Greek elections outcome:

“Even a clear New Democracy win in the Greek election on Sunday would leave many questions unanswered about the ability of Greece to comply with its current agreements (even with the good faith of a Greek government). Moreover, this result would do little to address concerns over the significant imbalances within the euro zone, so we doubt that risk markets will overshoot to the high-side” (source here)

Also, according to Citi’s senior political analyst Tina Fordham, chief economist Willem Buiter, and global economist Ebrahim Rahbari:

 “Any new Greek government, regardless of its composition, will struggle with implementation challenges related to the imposition of further austerity measures demanded by the Troika in exchange for further assistance,” and as a result, they “consider it likely that a new troika deal would ultimately fall apart and lead to Grexit.”

Personally, I feel that’s the case.

However, the most intriguing part in Citi’s thinking is here:

“A possible trigger would be the determination by the IMF following the first or second assessment, that it cannot disburse its next installment due under the current programme because the Greek programme is not fully funded for 12 months after the assessment. In that case some of the smaller core euro area member states that have made their contributions to the Greek EFSF programme conditional on the IMF disbursing would probably drop out too. The Greek sovereign would then be forced to default. Then the ECB would stop funding the Greek banks through the Eurosystem and through the Greek ELA. With neither the Greek sovereign nor the Greek banks having access to the lender of last resort, we believe Greece would probably leave the eurozone, as some liquidity through the issuance of New Drachma is better than no liquidity.”

So, Grexit will eventually happen, but the Citi team doesn’t think the European Central Bank, European Union, et al. will even let Greece go financially when things get really bad as described above. According to them:

‘’In order to prevent such a scenario, we believe that even if “Grexit” were to occur, Greece would stay in the European Union and receive some form of Troika or other external assistance, most likely through the Balance of Payments facility run by the European Commission and the IMF for non-euro area EU member states. Since 2008, Latvia, Hungary and Romania have been under such programmes. Support from the EIB, and from Structural and Cohesion funds would also be likely to be forthcoming. We would also expect the ECB to continue to support the Bank of Greece after a Grexit. After all, the Greek central bank would exit the Eurosystem with considerable euro-denominated debt to the Eurosystem (this could be its Target2 net debit balance – something around €100bn, or its share of the total losses suffered by the Eurosystem as a result of Greek exit, however this would be established, net of the capital it has paid into the ECB, which would, in principle, be refundable on exit)’’. (Source of info here)

To conclude, surely nobody knows what will happen tomorrow. What’s for sure is that the demonisation of Syriza and of the dangerous left that “leads us to chaos”, is I am afraid out of context- above all it’s intentionally dangerous.

I hope we all vote our conscience tomorrow and not carried away by the fear imposed on us these crazy days.

We should shield ourselves and be ready for combat for the days to come.

All truth is that not doubly a lie? Some random thoughts on the upcoming Greek elections

Posted on

O wind, rend open the heat,
Cut apart the heat,
Rend it to tatters.

Fruit cannot drop
Through this thick air —
Fruit cannot fall into heat
That presses up and blunts
The points of pears
And rounds the grapes.

Cut the heat —
Plough through it,
Turning it on either side
Of your path.

The above fantastic lines belong to Hilda Doolittle, an American poet.

They just came to my mind these days of the unbearable high temperatures in Athens, writing an essay and having my mind and my heart both set to the crucial elections on Sunday.

I really don’t know what Hilda had in mind while writing this poem but if she had written it these days, being herself an admirer of Greek culture she might have been influenced by the awful situation now in Greece:

O wind, rend open the heat,
Cut apart the heat,
Rend it to tatters…

What’s for sure is that Greece needs a wind of change.

After  the “unexpected” outcome on the 6th of May elections, Syriza, a coalition of left parties came second in the final rank and Golden Dawn, the far right political party in Greece garnered a stunning 7 percent of the vote  up from just 0.29 percent in 2009.

Concerning the two ex-dominant political parties in Greece, Pasok and Nea Dimokratia, their electoral defeat reminded me of “Exit Ghost”, title of a book from Philip Roth.

In the second run of elections on Sunday many believe, me included, that Golden Dawn will still  enter the parliament despite the latest assault of neo-Nazi MP, Ilias Kasidiaris, who assaulted two female left politicians, slapping one three times, and throwing a glass of water to another live on television.

After the “incident”, every political party condemned the assault and called for Ilias Kassidiaris’ prosecution within the 48 –  hour legal time limit.

The facts: No prosecution from the Greek police instead Ilias Kasidiaris submitted suits against the two left politicians.

The conclusion: Not “everybody” in this suffering country condemns Golden Dawn. Instead, Golden Dawn is only the top of the iceberg. On the top lie these wild, skinhead, violent individuals and below a whole system of corruption including not only the Greek political scene, but also the European one.

In fact from the very beginning of this crisis the corrupted Greek politicians danced a tango with the international “markets” long before the current crisis reached its peak.

If somebody connects the dots carefully, they will realize that the “Flowers of the Evil”, in an interpretation of the famous book of Charles Baudelaire, flourish on a fertile soil.

The greek economic crisis, which was triggered many years ago, was the “fertile soil” for the “markets” to strike and make profit.

In order for Greece to mask its growing sovereign debt and meet European Union requirements, Greece took a secret loan from Goldman Sachs. According to  a thorough analysis  in Bloomberg (read it carefully here), on the day the 2001 deal  with Goldman Sachs was struck, the government owed the bank about 600 million euros ($793 million) more than the 2.8 billion euros it borrowed. By then, the price of the transaction, a derivative that disguised the loan and that Goldman Sachs persuadedGreece not to test with competitors, had almost doubled to 5.1 billion euros. The trading costs on the swap rose because the deal had a notional value of more than 15 billion euros, more than the amount of the loan itself.

An extremely profitable transaction for Goldman, n’est-ce pas?

However, Goldman Sachs came back in November 2009, after the elections, and asked again to collaborate with the Greek government of former prime minister George Papandreou. Papandreou denied the “offer” that time, because he had another “ally” in the meantime: the French Lazard, opponent of Goldman Sachs.

Then the game started: The so called credit rating agencies started to devalue Greek economy. Strangely enough, two of these agencies, Fitch and Standard & Poors, are related  through Blackrock with.. Goldman Sachs.

As a citizen of this country, struggling to understand the complexity of that “system” and how it works, I have many unanswered questions..

If somebody looks carefully, they will realize that from October 2009 to April 2010, more than ten statements of former prime minister Papandreou and Papakonstantinou, former minister of economics, caused the rise of spreads, making the borrowing of Greece even more difficult. Was it ignorance or.. intention?

When the historians write about this dark period of our history, I hope they will be really careful.

I also hope that they won’t stamp Greeks as lazy and that they won’t blame them exclusively for the current crisis.

Personally, it hurts me,  having  lived and traveled abroad,  to listen to this blot.

Voters and people of Europe, we’re not enemies but friends.

Knowledge is power. That’s our weapon. Just think about the severe crisis in Ireland too: Are Irish people lazy? Of course not.

Not a long time time ago,Ireland was the celtic powerful tiger. Now that’s not the case at all.

There’s also the case of Iceland, which was ground zero for the financial crisis but was able to respond by devaluing its currency, the krona and also had the courage to let its banks fail and default on their debts. Iceland is now experiencing the recovery.

To conclude, I humbly wish that Greece hadn’t entered the Eurozone. I fully agree with Paul Krugman (stating in his article here)  that “Europe wouldn’t be in this sitution if Greece still had its drachma, Spain its peseta, Ireland its punt, and so on, because Greece and Spain would have what they now lack: a quick way to restore cost-competitiveness and boost exports, namely devaluation.”

The question is what we’re doing now.

If Greece exits the Eurozone and returns to drachma what will possibly happen?

Honestly.. I don’t know. What I believe is that we are in a desperate need of a decisive leader that will take risks against all odds.

Because, staying in the Eurozone with these terms, is equally devastating.

Concerning the “economic death” of my beloved country, whatever comes, I would  modestly say, like this unknown English poet:

I am not going to lie underground

‘cause somebody told me that death is coming round

When I “die”, my head will be high…

Του πόθου τα αγρίμια: H «εξημέρωση» της γενετήσιας ορμής προς όφελος της εξουσίας

Posted on

“Η σεξουαλικότητα δεν πρέπει να ειδωθεί ως ένστικτο αντιθετικό και απείθαρχο προς την εξουσία, αλλά ως ένα ιδιαίτερα κομβικό σημείο μετάβασης προς σχέσεις εξουσίας… Δεν αποτελεί το πλέον ανυπότακτο στοιχείο, αλλά μάλλον ένα από τα προικισμένα με τη μεγαλύτερη εργαλειακότητα προς όφελος της εξουσίας.”

Michel Foucault, Εξουσία, Γνώση και Ηθική

To 1787, ο Βρετανός διανοητής Jeremy Bentham παρουσιάζει ίσως την πιο αμφιλεγόμενη αρχιτεκτονική πρόταση: το «Πανοπτικόν». Πρόκειται για μια κυλινδρική φυλακή, όπου ο κάθε κρατούμενος πιστεύει πως παρακολουθείται διαρκώς, με αποτέλεσμα να περιφρουρεί τον ίδιο του τον εαυτό.

Η ιδέα αυτή θα «εμπνεύσει» σε μεγάλο βαθμό τον Μισέλ Φουκώ, που βλέπει το Πανοπτικόν ως το απόλυτο σύμβολο του τρόπου επιβολής της εξουσίας. Η κατάσταση «συνειδητής και μόνιμης ορατότητας» που βιώνει ο κρατούμενος στο Πανοπτικό,  διαπερνά το σώμα του  και «παγιδεύει» το μυαλό του. Το εξεταστικό βλέμμα που είναι εγγεγραμένο στην ίδια τη δομή του πειθαρχικού θεσμού (φυλακή, σχολείο, στρατός, εργοστάσιο) εσωτερικεύεται από τον έγκλειστο: καταλήγει o ίδιος να αναλαμβάνει την αστυνόμευση του εαυτού του.

Σε μια εντυπωσιακή κριτική της σύγχρονης κοινωνίας, ο Φουκώ στο έργο του «Επιτήρηση και Τιμωρία» ισχυρίστηκε ότι η άνοδος των κοινοβουλευτικών θεσμών και της νέας αντίληψης των πολιτικών ελευθεριών συνοδεύτηκε από έναν σκοτεινό αντιπερισπασμό, από την ανάδυση μιας νέας, άνευ προηγουμένου πειθαρχίας με στόχο το σώμα. Οι απαιτήσεις από το σώμα είναι τώρα κάτι περισσότερο από την απλή υποταγή ή την ιδιοποίηση των προϊόντων της εργασίας του: η νέα πειθαρχία το διαπερνά πέρα ως πέρα και προσπαθεί να ρυθμίσει τις ίδιες τις δυνάμεις και τις ενέργειες του.

Η αόρατη πειθάρχηση των σωμάτων

Η έννοια του σώματος συνίσταται σε μία απάτη: ανάγεται στη φύση και στον αδιαπραγμάτευτο, σχεδόν ιερό της χαρακτήρα, ενώ ανήκει στον πολιτισμό και την ιστορία, τη γλώσσα, την κοινωνία. Το πως νοηματοδοτήθηκε το σώμα στο διάβα της ιστορίας δεν μπορεί να θεωρηθεί καθόλου τυχαίο: Ως φυλακή της ψυχής για τον χριστιανισμό ή κατακερματισμένο μηχανικό σώμα για τον διαφωτισμό, κάθε πολιτισμός ενέγραφε τις φαντασιακές του σημασίες πάνω σ’ αυτό με τρόπο μοναδικό, δομώντας ολόκληρα πολιτικά συστήματα εκμετάλλευσης, καταπίεσης, ιεραρχίας.

Χρησιμοποιώντας μια νοητή «μηχανή του χρόνου», η σεξουαλικότητα συγκαταλέγεται στα πράγματα που αποκρύφθηκαν περισσότερο από την εποχή του χριστιανισμού. Επίσης, συγκαταλέγεται σε όσα υπέστησαν τους αυστηρότερους περιορισμούς, διότι η απελευθερωτική ανάδυσή της θα αμφισβητούσε το θεμελιώδες δόγμα περί ανωτερότητας της ψυχής σε σχέση με το σώμα. Αυτό το είχαν καταλάβει στην εντέλεια οι λιμπερτίνοι του 17ου αιώνα, και καθώς όλοι όσοι κατηγορήθηκαν και κατηγορούνται πάντοτε ότι θετουν σε κίνδυνο τη θεόθεν δοσμένη ηθική αναζητώντας την απόλαυση αντί να προετοιμάζουν την αιώνια σωτηρία τους.

Το πέρασμα στον Διαφωτισμό συντελείται με έντονους κοινωνικούς μετασχηματισμούς και ανακατατάξεις κατά τη διάρκεια του 16ου και 17ου αιώνα. Η ιδεολογία περί απελευθέρωσης του ανθρώπου από τους καταναγκασμούς της φύσης, την κυριαρχία του πάνω σ’ αυτήν μέσω των θετικών επιστημών, καθώς και την απελευθέρωσή του από τη μοναρχική κυριαρχία και τον εκκλησιαστικό δογματισμό κυριαρχούν και βρίσκουν την ολοκλήρωσή τους τον 18ο αιώνα, με την παγίωση της αστικής καπιταλιστικής κοινωνίας.

Δεδομένου ότι η σεξουαλικότητα συγκροτεί την ταυτότητά μας, η εξουσία χρησιμοποιεί άλλοτε το καρότο κι άλλοτε το μαστίγιο για να την «κανονικοποιήσει» προς όφελος της.

Ειδικότερα, σε παλιότερα αυταρχικά καθεστώτα, η εξουσία ενσαρκωνόταν στο πρόσωπο του μονάρχη και ασκούνταν πάνω σε ένα ευρύ ανώνυμο σώμα υπηκόων. Η παραβίαση του νόμου θεωρούνταν προσβολή στο πρόσωπο του βασιλιά. Ενώ οι μέθοδοι που εφαρμόζονταν για την επιβολή της συμμόρφωσης, στο παρελθόν ήταν συχνά ιδιαίτερα βάναυσες, περιλαμβάνοντας εξωφρενικές βιαιοπραγίες κατά του σώματος, η εξουσία σε ένα τέτοιο σύστημα δρούσε με τρόπο τυχαίο και ασυνεχή. Το κοινωνικό σύνολο βρισκόταν σε μεγάλο βαθμό έξω από τον έλεγχό της.

Αντιθέτως, στις νεωτερικές κοινωνίες, η εξουσία «κυκλοφορεί μέσω ολοένα και πιο εκλεπτυσμένων καναλιών, αποκτώντας πρόσβαση στα άτομα καθαυτά, στα σώματά τους, τις χειρονομίες τους και σ’ όλες τις καθημερινές δραστηριότητές τους» (Φουκώ). Η εξουσία τώρα προσπαθεί να μεταμορφώσει το μυαλό των ατόμων που ίσως μπουν στον πειρασμό να της αντισταθούν, όχι απλώς να τιμωρήσει ή να φυλακίσει τα σώματά τους. Αυτό απαιτεί δύο πράγματα: πιο εκλεπτυσμένο έλεγχο του χρόνου του σώματος και των κινήσεών του – έναν έλεγχο που δεν μπορεί να πετύχει χωρίς ακατάπαυστη επιτήρηση και μια βαθύτερη κατανόηση του συγκεκριμένου προσώπου, της γένεσης και της φύσης της «περίπτωσής» του. Στην προσπάθειά της να εφαρμόσει αυτούς τους νέους μηχανισμούς, η εξουσία χρειάζεται μια νέα γνώση του ατόμου: έτσι γεννιούνται η νεωτερική ψυχολογία και κοινωνιολογία.

Στο ξεκίνημα της βιομηχανοποίησης τον 17ο αιώνα, ο πληθυσμός απέκτησε ιδιαίτερη σημασία ως πλούτος, ως εργατικό δυναμικό για τις κυβερνήσεις. Η σεξουαλικότητα μετατοπίστηκε στο επίκεντρο του οικονομικού και του πολιτικού ενδιαφέροντος. Το σκεπτικό της πληθυσμιακής πολιτικής ήταν η προσαρμογή του πληθυσμού στις ανάγκες του κεφαλαίου. Ποσοστά γεννήσεων, ηλικία γάμου, σεξουαλική ωρίμανση, συχνότητα σεξουαλικών σχέσεων, επιπτώσεις της αγαμίας και αντισυλληπτικές μέθοδοι αναλύονται εντατικά. Ξαφνικά ενδιαφέρει ο τρόπος που οι άνθρωποι κάνουν σεξ. Η πειθάρχηση του σώματος και ο επιθυμητός πληθυσμιακός έλεγχος επιτυγχάνονται μέσω της σχέσης νόρμας / απόκλισης: με τον καθορισμό της ομαλής και της «ανώμαλης» σεξουαλικότητας. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται η  εκστρατεία ενάντια στον παιδικό αυνανισμό (παιδαγωγικοποίηση), η ρύθμιση της αναπαραγωγικής συμπεριφοράς και η ψυχιατρικοποίηση των λεγόμενων διεστραμμένων, ιδιαίτερα των ομοφυλόφιλων ανδρών. Αυτές οι τέσσερις διαστάσεις αποτελούν σύμφωνα με τον Foucault το σύστημα της σεξουαλικότητας. Το σεξ πλέον δεν χρήζει καταδίκης, χρήζει διαχείρισης.

Ταυτόχρονα, ο ορθός λόγος, πάνω στον οποίο υποτίθεται πως είχε οικοδομηθεί η νέα μορφή κοινωνίας έγινε προϋπόθεση για να αποκτήσει κανείς την ιδιότητα του υποκειμένου. Το υποκείμενο-φορέας του Λόγου έπρεπε να υποταχθεί αυτοβούλως στο Κράτος (αίσθηση του καθήκοντος) προκειμένου να πραγματωθεί ως ελεύθερο άτομο. Όποιος μπορούσε να αυτοκυριαρχηθεί θεωρούνταν ικανός να κυριαρχήσει και πάνω στους άλλους, να διαχειριστεί την περιουσία και να λειτουργήσει σαν αρχηγός της οικογένειας – δομές και ρόλοι που επέβαλλαν οι αστικές καπιταλιστικές σχέσεις. Ο καπιταλισμός γεννάται και με εργαλείο τον Λόγο διατηρείται η τάξη μέσω του εσωτερικευμένου ελέγχου των υποκειμένων.

Επιπλέον, η πραγμάτωση της αστικής κυριαρχίας επιτεύχθηκε μέσω της σεξουαλικοποίησης της αστικής γυναίκας. Η σύγχρονη γυναίκα υπήρξε το πρώτο αντικείμενο ερευνών των επιστημών για τη σεξουαλικότητα.

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι οι  πρώτες απεικονίσεις του γυναικείου σκελετού εμφανίστηκαν στην ευρωπαϊκή επιστήμη, ακριβώς στα συμφραζόμενα της προσπάθειας να προσδιοριστεί η θέση των γυναικών στην ευρωπαϊκή κοινωνία. Τα ενδιαφέροντα της επιστημονικής κοινότητας δεν ήταν αυθαίρετα: οι ανατόμοι επικέντρωναν την προσοχή τους σ’ εκείνα τα σημεία του σώματος που επρόκειτο να αποκτήσουν πολιτική σημασία… Η απεικόνιση ενός μικρότερου γυναικείου κρανίου χρησιμοποιήθηκε για να αποδείξει ότι οι νοητικές ικανότητες της γυναίκας ήταν κατώτερες από εκείνες του άνδρα. Η μεγαλύτερη λεκάνη της γυναίκας χρησιμοποιήθηκε αντίστοιχα για να αποδείξει ότι οι γυναίκες είχαν εκ φύσεως προορισμό τη μητρότητα, την περίκλειστη σφαίρα της οικογενειακής εστίας και του σπιτιού.

Παράλληλα, η ιεραρχική σχέση άνδρα-γυναίκας, παγιωμένη μέσα στους αιώνες θεοκρατικών κοινωνιών που είχαν προηγηθεί, μετασχηματίζεται σε μια νέα μορφή πατριαρχίας, την οποία ο Διαφωτισμός νομιμοποιεί πλήρως: ο άνδρας συνιστά την «πρόοδο», καθώς ταυτίζεται με το Λόγο, αφετηρία του ξεπεράσματος της φύσης, με την οποία ταυτίζεται απαξιωτικά η γυναίκα. Σ’ αυτά τα συμφραζόμενα, το συναίσθημα απορρίπτεται ως αυθεντική πηγή γνώσης, μια που με την τελευταία ταυτίζεται μόνο η λογική. Το συναίσθημα ισοδυναμεί με αδυναμία και θηλυκότητα, στοιχεία που βρίσκονται στον αντίποδα της αίσθησης ανδρικής ταυτότητας. Στον «Αιμίλιο ή περί αγωγής» ο Ρουσσώ διατείνεται πως και τα δύο φύλα είναι προικισμένα με αχαλίνωτα πάθη, όμως ο άνδρας προικίστηκε με λογική και η γυναίκα με σεμνοτυφία, ώστε να τα χαλιναγωγούν.

Από το 1860 ως το 1920 υπάρχει πλούσια φεμινιστική δραστηριότητα με αιτήματα οικονομικά και πολιτικά  η οποία όμως  βρίσκει εμπόδιο την επιβολή της σεξολογίας από ερευνητές όπως ο Havelock Ellis. Οι ανακαλύψεις της σεξολογίας εκλαϊκεύονται και διαχέονται στις μάζες μέσω των εγχειριδίων γάμου. Το νέο είδος «ειδικών» μπορούσε να παρέμβει στη ζωή του μέσου ανθρώπου, μεταφράζοντας τις αφηρημένες θεωρίες σε συγκεκριμένες πρακτικές συμβουλές. Δεδομένου ότι οι ειδικοί αυτοί προέρχονταν κυρίως από το χώρο της γυναικολογίας και το κίνημα ελέγχου των γεννήσεων, η εισβολή τους ως ιατρών στο πεδίο των σεξουαλικών σχέσεων αποτελεί τη συνέχιση της ιατρικοποίησης της αναπαραγωγής και της μητρότητας.

Σεξουαλικότητα και ψυχανάλυση

Τέλη της δεκαετίας του 1920. Κάτω από την σιδερένια μπότα του αναδυόμενου φασισμού  και με τον φόβο της διάλυσης της, η  Διεθνής Ψυχαναλυτική Εταιρία (IPS) παίρνει μια συγκεκριμένη θεωρητική κατεύθυνση. Ο ιδρυτής της Σίγκμουντ Φρόϋντ ενώ θεωρεί μέχρι τότε ότι η σεξουαλική ανάπτυξη αποτελεί τη θεμελιώδη προέλευση της συναισθηματικής διαταραχής, το 1926 στο έργο του «Η Απαγόρευση, Σύμπτωμα και Ανυπομονησία» υποστηρίζει πως, «…[είναι] η ανυπομονησία (ενν.η σεξουαλική ανησυχία) που παράγει την καταπίεση και όχι, όπως πίστευα στο παρελθόν πως η καταπίεση παράγει την ανυπομονησία…». Ο μέχρι τότε λαμπρός μαθητής του Φρόϋντ, ο Βίλχελμ Ράϊχ έχοντας στραμμένο το βλέμμα στον τεράστιο αριθμό περιστατικών ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης που αυξανόταν σαν αποτέλεσμα μιας εξαναγκαστικής «δημογραφικής ανάπτυξης», εξετάζει την επίδραση της αστικής ηθικής στην ψυχολογία γυναικών και ανδρών.

Το 1931 ο Φρόϋντ στην εργασία του με τίτλο «Η Ασθένεια του Πολιτισμού», υποστηρίζει πως ολόκληρος ο πολιτισμός έχει χτιστεί στην βάση της καταπίεσης της σεξουαλικότητας και της εξιδανίκευσης των σεξουαλικών ορμών, τις οποίες θεωρεί αναγκαίες προϋποθέσεις για την δημιουργία, την διατήρηση και την πρόοδο του πολιτισμού. Όσο για τις δημιουργηθείσες νευρώσεις, ο Φρόϋντ θεωρεί ότι ακολουθούν την έμφυτη «αυτοκαταστροφική αρχή» σύμφωνα με την οποία οι άνθρωποι χαρακτηρίζονται από μια ασυνείδητη ανάγκη για τιμωρία που παλεύει ενάντια στην φυσική ανάγκη για ικανοποίηση.Με απλά λόγια, για τους Φροϋδικούς, οι νευρώσεις αποτελούν μια βιολογική κατάσταση των ανθρωπίνων όντων.

Σ’αυτό το σημείο ο Ράϊχ θα διαφωνήσει κάθετα. Θα υποστηρίξει ότι οι άνθρωποι με νευρώσεις ήταν άρρωστοι και ανισόρροποι εξαιτίας του φόβου τους πως θα τιμωρηθούν στην περίπτωση που θα λειτουργήσουν σύμφωνα με τις σεξουαλικές τους ορμές. Έπειτα προώθησε την ιδέα πως μια σεξουαλική ζωή απελευθερωμένη από ενοχικά συναισθήματα θα ήταν η καλύτερη θεραπεία για την καταπολέμηση αυτών των νευρώσεων. Κατέληξε λοιπόν στο συμπέρασμα πως μια τέτοια απελευθέρωση από τη ντροπή και την καταπίεση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μόνο μέσω μιας μη-κυριαρχικής ηθικής, η οποία με τη σειρά της θα μπορούσε να έλθει μόνο μέσω ενός οικονομικού συστήματος που θα ξεπερνούσε και θα καταργούσε την καταπίεση.

Ο Βίλχελμ Ράϊχ ως κατά βάση μαρξιστής θα γράψει στην «Σεξουαλική Απελευθέρωση»:  «Η σεξουαλική καταπίεση της κοινωνίας αποτελεί ένα αντιδραστικό θέμα που έχει μεγάλη σημασία. Η κοινωνία δε μπορεί να κάνει χωρίς την ανασταλτική της επίδραση πάνω στις κοινωνικές διαδικασίες, γιατί: […] προετοιμάζει την μετέπειτα υπακοή των ενηλίκων στην εξουσία του κράτους και του κεφαλαίου, καλλιεργώντας το φόβο απέναντι στην εξουσία σ’ όλα τα άτομα της κοινωνίας. – Ακρωτηριάζει τις κριτικές πνευματικές δυνάμεις των καταπιεσμένων μαζών. Η σεξουαλική απώθηση καταναλώνει ένα μεγάλο μέρος ψυχικής ενέργειας που θα χρησιμοποιόταν διαφορετικά σε πνευματική δραστηριότητα. – Τραυματίζει την ψυχική ακεραιότητα ενός τεράστιου αριθμού ανθρώπων. Αναστέλλει κι ευνουχίζει τή δύναμη για εξέγερση στα υλικά καταπιεσμένα άτομα. […]»

Όπως είναι αναμενόμενο ο Ράϊχ και οι θεωρίες του όπως θα αναπτυχθούν ιδιαίτερα στο βιβλίο του «Η Μαζική Ψυχολογία του Φασισμού» (1933) θα ενοχλήσουν τους πάντες: Η IPS θα τον διαγράψει αφού προσπαθούσε να μη συγκρουστεί με τις Ναζιστικές υπαγορεύσεις. Το ίδιο θα κάνει το Κ.Κ. Αυστρίας, με δεδομένο ότι το βασικό ενδιαφέρον της Σταλινικής του ηγεσίας ήταν πως ο Ράϊχ είχε δώσει το περίγραμμα και είχε αναλύσει ορισμένες από τις ιδιαιτερότητες του μαζικού χαρακτήρα του φασισμού, για παράδειγμα τη λατρεία της προσωπικότητας, και πως παρόλο που ο Ράιχ αναφερόταν στο φασισμό, οι κριτικές του θα μπορούσαν να ιδωθούν ως επιθέσεις στο Σταλινισμό και στις συγκρίσιμες μεθόδους του.

Το γυναικείο ζήτημα

Ιστορικά η γυναικεία εργασία τοποθετείτο με την έλευση της βιομηχανικής επανάστασης. Διόλου τυχαία, οι καπιταλιστές της εποχής αναγνώρισαν στη γυναίκα το πιο εξαιρετικό αντικείμενο εκμετάλλευσης. Οι εργάτριες, αναλφάβητες οι περισσότερες και τελείως ανειδίκευτες και από αιώνες συνηθισμένες σε μια τυφλή υπακοή, δέχτηκαν αδιαμαρτύρητα τις χειρότερες συνθήκες εργασίας. Δούλευαν 12 ώρες τη μέρα και ο μισθός που έπαιρναν ήταν πολύ χαμηλότερος απ’ αυτόν που έπαιρναν οι άντρες εργάτες. Το 1886, μια έρευνα που αφορούσε τις βιομηχανίες ρούχων στη Βρετανία, όπου κυρίως εργάζονταν γυναίκες, κατέδειξε ότι ο μισθός που έπαιρναν οι εργάτριες ήταν τόσο χαμηλός που πολλές απ’ αυτές αναγκαζόταν να πουλούν το σώμα τους για να ζήσουν.Λόγω του χαμηλού μισθού, η προτίμηση των εργοδοτών στα γυναικεία εργατικά χέρια ήταν δεδομένη, με αποτέλεσμα οι άνδρες εργάτες να βλέπουν τις γυναίκες ανταγωνιστικά. Στο μεταξύ, οι γυναίκες έχοντας μικρότερες αξιώσεις (κλεισμένες για χρόνια στους τέσσερις τοίχους ενός σπιτιού δεν ήξεραν τι θα πει οργάνωση και συλλογικότητα και πιστεύοντας πολλές φορές ότι αυτό τους αξίζει) δέχονταν τους χαμηλότερους μισθούς, κάτι που ανάγκαζε και τον άντρα εργάτη να κάνει το ίδιο, προκειμένου να τις ανταγωνιστεί. Αυτό με τη σειρά του οδηγούσε σε ακόμα μεγαλύτερη μείωση των μισθών, φτάνοντας έτσι σ’ ένα φαύλο κύκλο, που βύθιζε εργάτες και εργάτριες όλο και πιο βαθιά στη μιζέρια, την ίδια στιγμή που οι εργοδότες έτριβαν τα χέρια τους από ικανοποίηση και μετρούσαν τα κέρδη στο συρτάρι τους.

Ακολουθώντας το νήμα της ιστορίας, βλέπουμε ότι κάθε φορά που η οικονομία είχε ανάγκη από φθηνό εργατικό δυναμικό η γυναικεία εργασία χρησιμοποιείτο περισσότερο ώστε να ρίξει και τα επίπεδα των ανδρικών μισθών. Κατά την διάρκεια των δύο παγκοσμίων πολέμων και την περίοδο που ακολούθησε, οι γυναίκες ωθούνταν να βγουν στην παραγωγή. Προσλαμβάνονταν ακόμα και σε δουλειές που μέχρι τότε θεωρούνταν αποκλειστικά αντρικές. Η έλλειψη ανδρικού εργατικού δυναμικού καθιστούσε απολύτως απαραίτητη την συμμετοχή τους στην παραγωγή καθώς δεν υπήρχε άλλος τρόπος να συνεχίσει να κινείται η οικονομία και φυσικά να ρέουν τα κέρδη της αστικής τάξης.

Για την γυναικεία καταπίεση οι μαρξιστές θα πουν ότι η ταξική κοινωνία είναι η πηγή της γυναικείας καταπίεσης, άρα το γυναικείο ζήτημα συνδέεται με τον ταξικό αγώνα και την ανάγκη για σοσιαλιστική επανάσταση.Επιπλέον ήδη από το 1920, ο Λένιν αναγνωρίζοντας την προσφορά των γυναικών στην Ρωσική επανάσταση έγραφε: «Αν δεν  τραβήξουμε τις γυναίκες  στη δημόσια υπηρεσία, στην πολιτοφυλακή, στην πολιτική ζωή, αν δεν τις αποσπάσουμε από τις συνθήκες του σπιτιού και της κουζίνας που τις αποβλακώνουν, δεν είναι δυνατό να εξασφαλίσουμε πραγματική ελευθερία, δεν είναι δυνατό να οικοδομήσουμε τη δημοκρατία και να κάνουμε λόγο για σοσιαλισμό».

Στη σύγχρονη εποχή, αν και σε μικρό ποσοστό, οι γυναίκες απέκτησαν την πρόσβαση σε κυβερνητικούς θώκους αλλά ο καπιταλισμός όχι μόνο δεν ξεπεράστηκε ως πολιτικό σύστημα αλλά επιταχύνθηκε η επικράτησή του και «παγκοσμιοποιήθηκε», δημιουργώντας καινούριες, εν πολλοίς ύπουλες προκλήσεις για το γυναικείο ζήτημα.

Το ερώτημα είναι που βρισκόμαστε τώρα. Η σεξουαλική επανάσταση των σίξτις απελευθέρωσε τις γυναίκες και πώς; Σε μια συνέντευξη του στον Alex Jones o Aaron Rousso θα πει ότι  ο Nick Rockfeller του εκμηστυρεύτηκε πως η απελευθέρωση των γυναικών δεν ήταν τυχαίο γεγονός αλλά εξυπηρετούσε την συστημική ανάγκη για φορολόγηση ενός μεγαλύτερου αριθμού ατόμων, συμεπριλαμβανομένων και των γυναικών κι ότι χρηματοδοτήθηκε από το Ίδρυμα Rockfeller. Επίσης το γεγονός ότι οι γυναίκες βγήκαν μαζικά στην εργασία είχε ως αποτέλεσμα, λόγω της έλλειψης διαθέσιμου χρόνου τα παιδιά να πάνε σχολείο σε μικρότερη ηλικία και να αποδεχθούν μέσω της πειθαρχικής εκπαίδευσης το κράτος ως δεύτερη ή πρώτη τους οικογένεια.

Επιπλέον γίνεται αναφορά και σε μια διάσημη φεμινίστρια την Gloria Steinem, η οποία υποστηρίζεται από τον Russo ότι έλαβε χρήματα από την CIA για την πορεία του φεμινιστικού κινήματος προς αυτή την κατεύθυνση. Γεγονός είναι ότι η Steinem, δέχθηκε χρήματα από την CIA, μετά από παραδοχή της ίδιας. Ειδικότερα διετέλεσε πρόεδρος της IRS (Independent Research Service) η οποία χρηματοδοτείτο από την CIA και λειτούργησε με στόχο να σταλούν αμερικανοί φοιτητές μη φίλα προσκείμενοι στον κομμουνισμό στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Νέων το 1959. Εν μέσω Ψυχρού Πολέμου λοιπόν, η χρηματοδότηση της Steinem μπορεί να εξυπηρετούσε την ανάγκη για αντικομμουνιστική επικράτηση. Το πρόβλημα είναι ότι για τις παραπάνω θεωρίες-δηλώσεις δεν υπάρχουν μέχρι και σήμερα αποδείξεις.

Η εποχή του ηδονισμού

Παρατηρώντας τους ξέφρενους ρυθμούς της καταναλωτικής μανίας στον σύγχρονο καπιταλισμό, θα λέγαμε ότι το κυνήγι του καλύτερου οργασμού/σεξ δεν αφορά πια την σύσταση του εργατικού δυναμικού αλλά την σύσταση του καταναλωτικού δυναμικού. Με βάση την αναλυθείσα σχέση σεξουαλικότητας-εξουσίας η υποταγή στην νέα πειθαρχική εξουσία σημαίνει ότι  «ενημερώνεσαι για τις εξελίξεις» ότι «είσαι in». Είναι απόλυτα συμβατή με την τρέχουσα ανάγκη για μισθωτή εργασία της γυναίκας, τη λατρεία/ιδεολογία της νεότητας και του γυμνασμένου και υγιούς σώματος και την ανάγκη για ανεπτυγμένο καπιταλισμό με σκοπό τη διατήρηση υψηλών επιπέδων κατανάλωσης. Ο σύγχρονος καπιταλισμός επενδύει στην ιστορική ανασφάλεια της γυναίκας, με την συνέχιση της πατριαρχικής δομής των κοινωνιών. Τα σύγχρονα κριτήρια αποδοχής ενός σώματος ως θηλυκού είναι αδύνατο να πραγματωθούν εντελώς, δημιουργούν την ανάγκη για μεγαλύτερη κατανάλωση, αλλά διατηρώντας πάντα το αίσθημα της σωματικής ατέλειας. Ο ασφυκτικότερος έλεγχος του σώματος οδηγεί σ’ έναν ασφυκτικότερο έλεγχο της σκέψης. Η γυναίκα που ελέγχει το μακιγιάζ της εκατό φορές τη μέρα μήπως και της έτρεξε η μάσκαρα, που ανησυχεί ότι ο αέρας ή η βροχή θα της χαλάσει το χτένισμα, που κοιτάζει συχνά να δει αν της έφυγε πόντος απ’ το καλσόν ή που αισθάνεται παχιά και ελέγχει οτιδήποτε τρώει, έχει γίνει, ακριβώς όπως και ο έγκλειστος του Πανοπτικού, ένα αυτο-αστυνομευόμενο υποκείμενο, ένα άτομο που με ζήλο αυτοεπιτηρείται ακατάπαυστα. Επομένως παρά την αναμφισβήτητη πρόοδο που έχει επιτευχθεί μέσω των κοινωνικών αγώνων για τα δικαιώματα των γυναικών, το μεγάλο στοίχημα για τις γυναίκες είναι να γίνουν από κρατούμενοι επιτηρητές του κάθε Πανοπτικού. Και για τα δύα φύλα όμως, η ματιά της σύγχρονης πραγματικότητας  θα πρέπει να περνά όχι μέσα από το φίλτρο μιας έμφυλης διαμάχης αλλά μέσα από εκείνο που έχει αποκρυφθεί καλύτερα από καθετί άλλο από τις απαρχές του χριστιανικού πολιτισμού: την απόλαυση που την λέμε σαρκική.

Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Hellenic Nexus